ચીનમાં નવું સંકટ : વસ્તી ઘટી રહી છે, વૃધ્ધો વધી રહ્યા છે.

બેઇજિંગ છ ચીનની સરકાર વસ્તી વધારવા માટે અનેક નીતિગત પગલાં લઈ રહી હોવા છતાં, દેશની વસ્તી સતત ઘટી રહી છે અને સમાજ ઝડપથી વૃદ્ધ થઈ રહ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ચીનમાં જન્મ દર ઐતિહાસિક રીતે નીચા સ્તરે પહોંચી ગયો છે.તાજેતરના સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, ગયા વર્ષે ચીનમાં ફક્ત 79.2 લાખ બાળકોનો જન્મ થયો હતો, જે પાછલા વર્ષના 95.4 લાખ જન્મો કરતા લગભગ 17 ટકા ઓછો છે. આ આંકડો 1949 પછીનો સૌથી ઓછો છે. મ્યાનમાર સ્થિત મેકોંગન્યૂઝના અહેવાલમાં આ માહિતી આપવામાં આવી છે.

અહેવાલ મુજબ, ચીનની કુલ વસ્તી 3.39 મિલિયન ઘટીને 1.4049 અબજ થઈ ગઈ છે, જ્યારે મૃત્યુઆંક વધીને 1.13 મિલિયન થયો છે, જે છેલ્લા પાંચ દાયકામાં સૌથી વધુ છે.અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આ આંકડા ઝડપથી અમલમાં મુકાયેલી કુટુંબ સહાય નીતિઓ અને બાળ સંભાળ સબસિડીની નિષ્ફળતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેઓ દાયકાઓની કડક કુટુંબ નિયોજન નીતિઓને કારણે વસ્તી વિષયક અસંતુલન અને વસ્તીના વૃદ્ધત્વને પણ પ્રકાશિત કરે છે.

ચીની નિષ્ણાતોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે વસ્તીમાં સતત ઘટાડો આગામી દાયકાઓમાં દેશના અર્થતંત્ર, રોજગાર અને સામાજિક માળખા પર ઊંડી અસર કરશે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે યુવા પેઢી દ્વારા મોડા લગ્ન કરવા અથવા બિલકુલ લગ્ન ન કરવા, વધતી જતી ફુગાવા, રહેઠાણની અસુરક્ષા અને કાર્યસ્થળ પર તીવ્ર સ્પર્ધા જેવા સામાજિક-આર્થિક પડકારો માતાપિતા બનવાની ઇચ્છાને નબળી બનાવી રહ્યા છે

અહેવાલ મુજબ, ઘટતી અને વૃદ્ધ વસ્તી લાંબા ગાળાની ઉત્પાદકતા માટે જોખમી છે, પેન્શન પ્રણાલી પર દબાણ લાવે છે અને ગ્રાહક આધારને નબળો પાડી શકે છે, જ્યારે ચીનનું નેતૃત્વ સ્થાનિક માંગ-આધારિત આર્થિક વિકાસ પર ભાર મૂકવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.દરમિયાન, બેઇજિંગે છેલ્લા એક વર્ષમાં વસ્તી વધારવા માટે અનેક પ્રોત્સાહનો શરૂ કર્યા છે. આમાં ત્રણ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના દરેક બાળક માટે 10,800 યુઆન (લગભગ ઞજ1,534) સુધીની રાષ્ટ્રીય બાળ સંભાળ સબસિડીનો સમાવેશ થાય છે, જે 2021 માં ત્રણ-બાળક નીતિ લાગુ થયા પછી સૌથી મોટો કૌટુંબિક સહાયક માપ માનવામાં આવે છે. આ પગલાંમાં બાળજન્મ ખર્ચ માટે વીમા કવરેજનો વિસ્તાર, બાળ સંભાળ ક્ષેત્રના નિયમનને કડક બનાવવા, લગ્ન નોંધણીને સરળ બનાવવા અને છૂટાછેડા પ્રક્રિયાઓને કડક બનાવવાનો પણ સમાવેશ થાય છે.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે 2024 માં લગ્ન નોંધણી ઘટીને 6.106 મિલિયન થઈ ગઈ, જે 1980 પછીનો સૌથી ઓછો આંકડો છે. જોકે, હવે લગ્નોમાં થોડો વધારો થવાના સંકેતો છે. 2025 ના પહેલા ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં લગ્ન નોંધણીમાં 8.5 ટકાનો વધારો થયો છે. શાંઘાઈમાં આ વધારો 38.7 ટકા અને ફુજિયાનમાં 12 ટકા હતો. ચાઇના પોપ્યુલેશન એસોસિએશનનો અંદાજ છે કે 2025 માં કુલ લગ્ન લગભગ 6.9 મિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે, અને 2026 માં જન્મ 8 મિલિયનથી થોડો વધારે થઈ શકે છે.

જોકે, અહેવાલ ચેતવણી આપે છે કે પ્રજનન વયની સ્ત્રીઓની સંખ્યામાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે, બાળકો પેદા કરવાની ઇચ્છા નબળી રહે છે, અને માતાપિતા બનવાનો નિર્ણય વધુને વધુ મુલતવી રાખવામાં આવી રહ્યો છે.

જ્યાં સુધી વ્યાપક સામાજિક સમર્થન, સસ્તું રહેઠાણ, સુધારેલ કાર્ય-જીવન સંતુલન, લિંગ-સમાન રોજગાર નીતિઓ અને વિશ્વસનીય બાળ સંભાળ વ્યવસ્થા નહીં થાય, ત્યાં સુધી આ નીતિગત ફેરફારો વસ્તી વિષયક ઘટાડાને સંપૂર્ણપણે ઉલટાવી દેવાને બદલે ધીમું કરશે.